اهل سنت نيز رواياتى را از پيامبر خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم و برخى از صحابه نقل مىكنند كه به طور صريح دلالت بر وجود بطون براى آيات قرآن دارد « 1 » از نظر اهل سنت سند برخى از اين احاديث صحيح « 2 » و برخى موثق‌اند . « 3 » افزون بر اين روايات ، احاديثى ديگر نيز در مصادر فريقين يافت مىشود كه به صورت ضمنى بر وجود بطون آيات دلالت دارند مانند روايت فضيل بن يسار كه از امام باقر عليه السّلام درباره اين حديث « هيچ آيه‌اى نيست جز آنكه براى آن ظهرى و بطنى است » مىپرسيد امام مىفرمايد : « ظهر قرآن تنزيل آن و بطن آن تأويلش مىباشد . . . » « 4 » از اين حديث استفاده مىشود چنين انديشه‌اى در آن زمان مطرح بوده و امام باقر عليه السّلام اصل وجود ظهر و بطن براى قرآن را نفى نكرده‌اند ، و باز حديثى ديگرى كه با طرق متعدد و برخى با سند صحيح در مصادر اهل سنت آمده كه در آن رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم مىفرمايد : « إنّ منكم من يقاتل على تأويل القرآن كما قاتلت على تنزيله . . . از شما كسى است كه بر اساس تأويل قرآن [ با دشمنان ] نبرد مىكند همان گونه كه من بر اساس تنزيل قرآن نبرد كردم . . . و اين شخص كسى است كه نعل را وصله مىزند » « 5 » و علىّ عليه السّلام در آن حال ، نعل رسول خدا صلّى اللّه عليه و آله و سلّم را وصله مىزد . چون يكى از

--> ح 10 و ج 4 ، ص 549 ؛ محمد صفار ، بصائر الدرجات ، جزء اول ، باب 16 ، ص 33 ، ح 2 ؛ محمد صدوق ، معانى الاخبار ، ص 340 ، ح 10 ؛ مرحوم محدّث بحرانى در مقدّمه البرهان ( ص 19 ، 20 ) بابى را تحت عنوان « باب فى أنّ القرآن له ظهر و بطن » گشوده و در آن برخى از احاديث در اين زمينه را گرد آورده است . ( 1 ) . ر . ك : كنز العمال ، ج 1 ، ص 622 ، ح 2879 ؛ على هيثمى ، مجمع الزوائد ، ج 7 ، ص 316 ، ح 11579 ؛ ابن حزم ، الاحكام فى اصول الاحكام ، ج 1 ، ص 287 ؛ قاسم ابن سلّام ، فضائل القرآن ، ص 42 ، 43 ؛ ابن جرير طبرى ، جامع البيان ، ج 1 ، ص 22 . ( 2 ) . مانند حديثى كه ابن حبّان در صحيح خود نقل كرده است ، ر . ك : ابن حبان ، صحيح ، ج 1 ، ص 276 ، ح 75 . ( 3 ) . ر . ك : مجمع الزوائد ، ج 7 ، ص 152 وى رجال اين حديث را از طريق طبرانى و بزّار ، ثقات مىداند . ( 4 ) . تفسير العياشى ، ج 1 ، ص 86 ، ح 36 سند اين حديث صحيح است و نيز ، ر . ك : بصائر الدرجات ، جزء 4 ، باب 7 ، ص 196 ، ح 7 و باب 10 ، ص 203 ، ح 2 . ( 5 ) . اين حديث طرق فراوانى در مصادر اهل سنت دارد كه برخى از آنها با سند صحيح نقل شده است ر . ك : احمد بن حنبل ، مسند ، ج 17 ، ص 360 ، ح 11258 و ص 391 ، ح 11289 و ج 18 ، ص 297 ،